Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

1 marca to Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Po raz pierwszy obchodzony – z inicjatywy prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego - w 2011 r. Wiedza o tych bohaterskich żołnierzach w ciągu tych pięciu lat znacznie się wzbogaciła. Kim zatem byli owi do końca wierni Rzeczypospolitej bohaterowie?

Żołnierze Wyklęci działali w ramach powojennego antykomunistycznego i antysowieckiego podziemia. Byli wierni złożonej przysiędze żołnierskiej: „Przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczpospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru i o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary mego życia”. Przez pięć lat walczyli przeciw idącym ze wschodu służbom bezpieczeństwa ZSRR, bronili cywilnej ludności przed kradzieżami i gwałtami MO, UB i NKWD; odbijali więźniów katowanych w placówkach Milicji, demaskowali i likwidowali sowieckich współpracowników. Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120 – 180 tys. osób. Walczyli na terenach dzisiejszej Polski, jak i na ziemiach odebranych Polsce na mocy porozumień jałtańskich. Wyklęci przez polskie władze komunistyczne, zostali przez nie pozbawieni wszelkich praw, tropieni w lasach, więzieni, mordowani w katowniach Urzędu Bezpieczeństwa oraz Informacji Wojskowej. Propaganda PRL określała ich mianem faszystów, zaplutych karłów reakcji i bandytów. W walkach z komunistami zginęło około 15 tys. ludzi, w tym około 7 tys. członków podziemia. 12 października 1963 r. zastrzelony został ostatni członek ruchu oporu – Józef Franczak ps. „Lalek”.

 

Oto sylwetki niektórych spośród Wyklętych.

 

Kpt. Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”  

Urodzony 24 IX 1924 r. w Dzikowie k. Tarnobrzega. Harcerz, ochotnik w wojnie 1939 r., internowany na Węgrzech. Następnie w WP we Francji i Wielkiej Brytanii. Cichociemny, skakał do Polski 17 IX 1943 r. Początkowo dowodził kompanią partyzancką 9 pp. AK w Inspektoracie Zamość, od stycznia 1944 r. był szefem Kedywu Inspektoratu AK Lublin. Jego oddziały wykonały ponad 50 akcji przecie Niemcom, w tym wiele na niemieckie linie komunikacyjne. W styczniu 1945 r., w odpowiedzi na komunistyczny terror, odbudował partyzancki oddział samoobrony, który urósł do stanu zgrupowania. Jeszcze w 1946 r pod jego rozkazami walczyło około 200 partyzantów WiN. Został aresztowany przez UB we wrześniu 1947 r. podczas próby przerzutu na Zachód. Próba ucieczki z celi śmierci zakończyła się niepowodzeniem. Zamordowany w marcu 1949 r. w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej. Był odznaczony Krzyżem Virtuti Militari.

 

Danuta Siedzikówna ps. „Inka”   

Urodzona 13 IX 1928 r. w Głuszczewinie k. Narewki. Ojciec, aresztowany przez NKWD i wywieziony w głąb ZSRR, zmarł z wycieńczenia w Iranie, matka została w 1943 r. rozstrzelana przez gestapo. Od 1943 r. „Inka” była żołnierzem AK. Aresztowana w czerwcu 1945 r. przez NKWD, została odbita przez partyzantów. Dołączyła do 5 Wileńskiej Brygady AK jako sanitariuszka. Działalność niepodległościową pod rozkazami mjr „Łupaszki” kontynuowała na Pomorzu. Wysłana po lekarstwa do Gdańska została aresztowana 19/20 VII 1946 r. Mimo, iż nie ukończyła 18 lat, została skazana na karę śmierci. Podczas egzekucji (28 VIII 1946 r.) krzyknęła: „Niech żyje Polska!”.

 

Mjr Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszka” 

Urodzony 12 III 1910 r. w Stryju. Oficer służby stałej WP, jako dowódca 2 szwadronu 4 pułku Ułanów Zaniemeńskich uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r. (otrzymał Krzyż Virtuti Militari). W konspiracji ZWZ-AK  na terenie Wilna, od końca sierpnia 1943 r. dowodził oddziałem partyzanckim – 5 Brygadą Wileńską AK. Świetny dowódca, dowodził w wielu zwycięskich walkach z Niemcami i wrogą partyzantką radziecką. W warunkach nowej, radzieckiej okupacji, odtworzył 5 Brygadę AK i dowodził nią na terenach rozciągających się od Białostocczyzny po Bory Tucholskie. Był jednym z najwybitniejszych dowódców niepodległościowej, antykomunistycznej partyzantki. Został zamordowany 8 II 1951 r. w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

 

(…) Ponieważ żyli prawem wilka

Historia o nich głucho milczy

Pozostał po nich w białym śniegu

Żółtawy mocz i ślad ich wilczy.

Z. Herbert

Szczęśliwy numer

Na dziś
to
25
Następne losowanie o godzinie 18:00

Polecamy

orzel
 

 

 

   
   
   

 

 

Licznik odwiedzin

0162246